Anasayfa  |   İletişim  | AR - EN
Osmanlı-Malay Dünyası Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi
Bize Ulaşın
Mesajınız
Bize Ulaşın

FİLİPİNLER

Filipinler, Güneydoğu Asya’da Batı Pasifik Okyanusu’nda bulunan ada ülkesidir. Filipinler, yaklaşık 7100 adadan oluşan bir takımada ülkesidir ve bu adalar Vietnam sahilinden yaklaşık olarak 800km uzaklıkta bulunmaktadır. Başkenti Manila olmasına rağmen başkentin yakınlarındaki Quezon şehri nüfusun en yoğun olduğu şehirdir. Her iki şehirde ülkenin en büyük adası olan Luzon’da bulunan Ulusal Başkent Bölgesi’nin bir parçasıdır. Filipinlerin ikinci büyük adası ise Güneydoğudaki Mindanao Adası’dır.

Filipinler ismini, 16. yüzyılda adaların İspanyol kolonizasyonu sırasında İspanya Kralı olan Kral II. Philip'in adından almaktadır. Filipinler, 333 yıl İspanyol hakimiyeti ve 48 yıl ABD vesayeti altında yönetilmiştir ve bundan dolayı günümüzde batı ile birçok kültürel benzerlik ve yakınlığa sahiptir. Filipinler, resmi dili İngilizce olan Asya’daki en kalabalık ikinci ülkedir. Bununla beraber Asya’da Katolik olan iki ülkeden birisidir. Filipinler’de Avrupai kültürel özellikler öne çıkmasına rağmen,  Filipin halkı zihnen Asyalı olarak yaşamaktadırlar.

 

Filipinler 20. yüzyılın son çeyreğinde siyasi kargaşalar ile çalkalanmıştı. On yıldan fazla bir süredir iktidarda olan Başkan Ferdinand Marcos’un otoriter yönetimine dayanıldıktan sonra, 1986’da geniş kitlelere yayılan Halk Gücü hareketi, rejime karşı kan dökülmeden yapılan bir ayaklanmaya neden oldu. Ayaklanma sadece Başkan Marcos’u devirmekle sonuçlanmadı, aynı zamanda Filipinler’e tekrar demokratik bir hükümet kazandırdı.

 

 

İklim

Filipinler’in iklimi tropikal ve fazlasıyla musonaldir (hem nemli hem de kuru). Genellikle, yağmur taşıyan rüzgarlar Mart ayından Ekim ayına kadar güneybatıdan (lodos) eser, ve kuru rüzgarlar Kasım ayından Şubat’a kadar  kuzeydoğudan (poyraz) gelir. Böylece sıcaklık kuzeyden güneye yıl boyunca sabit kalır ve mevsimler nemli ve kuru dönemlerden oluşur. Nitekim, ülke genelinde yağış sıklığı ve miktarı farklılık gösterir.

 

Etnik Gruplar

Çeşitli etnik gruplardan oluşan Filipin halkı, hepsini kapsayacak şekilde “Filipinos” olarak adlandırılır. Halkın büyük çoğunluğu Malay soyundandır ve Güneydoğu Asya’dan, bugünkü Endonezya’dan gelmektedirler. Günümüzde Filipin toplumu yaklaşık 100 ayrı kültürel ve dilsel etnik gruptan oluşmaktadır. Bunlardan en büyüğü Luzon’daki Tagalog bölgesi ve Visayan Adası’ndaki the Cebuano’dur, her biri ülkenin toplam nüfusunun beşte birini oluşturmaktadır. Diğer öne çıkan gruplar Kuzey Luzon’daki Ilocano ve Visayan Adası’nda Hiligaynon (Ilongo)’daki Panay ve Negrostur, bu topluluklar ise yaklaşık olarak nüfusun onda birini kapsamaktadır. Samar Adası’ndaki Waray-Waray, Visayas’taki Leyte ve Bikol Yarımadası’ndaki Bikol ise bir başka onda birlik kısmı karşılamaktadır. Filipino melezleri (Mestizos) ise nüfusun az bir kısmını meydana getirirler.

Yerlilerden ve göçmenlerden oluşan küçük bir grup ise Filipin halkının kalanını oluşturur. Adaların yerli halkına “Negritos” denilir. Günümüzde bu topluluk nüfusun çok az bir yüzdelik dilimini meydana getirmektedir. 10. yüzyıldan itibaren Çin ile ilişkileri, azınlık nüfusa tekabül eden karışık bir Filipino-Çin kökenli grup doğurdu. Bununla beraber sayıları çok fazla olmayan Çin vatandaşları, ABD vatandaşları, İspanyollar ve Hint alt kıtasından göçenler nüfusa etnik ve kültürel çeşitlilik katmıştır.

 

Diller

Filipinlerdeki toplam ana dil ve lehçe sayılarının hesaplamaları farklılık göstermektedir, fakat araştırmalar 150 tane dil ve lehçe bulunduğunu ileri sürmektedir. Ülkenin çoğu dili birbiriyle bağlantılıdır, Avustronezya alt dil ailelerinden birine, özellikle Batı Malayo- Polynesian, aittir. Ülkedeki ana diller genellikle en büyük etnik gruplara karşılık gelmektedir.

Din

Filipinlilerin beşte dördü Katolik Hristiyandır. 20. yüzyıl boyunca Filipinlerin kilisedeki ibadet ve etkinliklere katılımının artması, papaz okullarının kuruluşu, ve özellikle 1970’ten sonra kilisenin politik ve sosyal hayata dahil olması dine güç kazandırmıştır.  Hristiyanlığın diğer mezheplerine bağlı olanlar, nüfusun yaklaşık onda birini oluşturmaktadırlar. İslam, Güney Filipinler’e 15. yüzyılda, Brunei’den getirilmiştir. İslam dini, Sulu Takımadası’na ve Mindanao’ya, Avrupa’nın yaptığı keşifler sırasında çoktan yerleşmişti ve Manila etrafında yayılmaktaydı. Günümüzde Müslüman Filipin halkı, “Moro” olarak bilinir, bu topluluk büyük ölçüde güney adalarıyla sınırlanmıştır ve nüfusun yaklaşık yüzde 5’ini oluşturmaktadır.

Az sayıdaki Filipinli ise Budizm’e ve yerel dinlere inanmaktadır. Budizm en çok Çin kökenli topluluklarla bağdaştırılmaktadır. Yerel dinler, kırsal kesimde yaşayan halk tarafından korunmaktadır.

 

Eğitim

Milli Eğitim Bakanlığı bütün okul çağındaki çocuklara ve gençlere, verimli ve sosyal sorumluluk sahibi yurttaşlar olmalarını sağlayacak temel, yüksek kaliteli eğitim sağlamaktadır. Filipinler’de ilkokul eğitimi zorunludur; eğitim 5 yaşında başlar ve 7 yıl sürer (1 yıl anaokulu ve 6 yıl ilkokul). Ortaokul eğitimi 12 yaşında başlar 6 yıl sürer; lisans eğitimi ise genellikle 4 yıldır. Meslek okulları ise, 1990’ların ortasında birçok devlet kurumunun birleşmesiyle kurulan Teknik Eğitim ve Beceri Geliştirme Kurumu ile yaptığı iş birliğiyle 1 yıldan 3 yıla kadar özel eğitim vermektedir. Alternatif Öğretim Sistemi Dairesi örgün eğitim sistemi dışında temel eğitim alma imkanı sunmaktadır.

Filipinlerde düzinelerce devlet üniversitesi, kolej ve birkaç özel okul bulunmaktadır. Santo Tomas Üniversitesi -Filipinler’deki en eski üniversite- 1611 yılında kurulmuştur. Çok sayıda kampüsü bulunan ve ülkedeki tek ulusal üniversite olan Filipinler Üniversitesi (1908) dahil olmak üzere öne çıkan diğer üçüncül üniversitelere, bir devlet kurumu olan, ana kampüsü Manila’da olan ve Luzon’da birçok bağlı kampüsü bulunan Filipinler Politeknik Üniversitesi (1904); ve bir özel okul olan (20. yüzyılın sonlarından itibaren karma eğitim vermektedir),  Manila, Quezon şehrinde ve Davao’da kampüsleri bulunan Filipin Kadın Üniversitesi(1932) örnek gösterilebilir. Birçok teknik enstitü ve halk eğitim merkezi çeşitli illerde hizmet vermektedir.

 

Kaynaklar

Filipinler maden kaynakları açısından zengin olmakla birlikte, madencilik faaliyetleri GSYİH'nın yalnızca küçük bir bölümünü oluşturmakta ve nüfusun ise daha küçük bir bölümünü istihdam etmektedir. Demir cevheri, kurşun, çinko, krom, bakır ve altın dahil olmak üzere ülkenin metalik madenlerinin çoğu Luzon ve Mindanao Adaların’daki büyük maden yataklarından çıkarılıyor. Gümüş, nikel, cıva, molibden, kadmiyum ve manganez ise diğer bölgelerdeki maden yataklarından çıkartılırlar. Visaya Bölgesi, çimento, mermer, asfalt, tuz, sülfür, asbest, güvercin gübresi, alçı taşı, fosfat ve silis ile kireç taşı dahil olmak üzere metal olmayan madenlerin başlıca kaynağıdır. Petrol ve doğalgaz ise, Palawan'ın kuzeybatı kıyılarındaki petrol ve doğalgaz yataklarından çıkarılmaktadır. Bununla birlikte bakır, ülkenin birincil maden kaynağı olarak piyasada varlığını devam ettirmektedir.

 

Ticaret

Filipin hükümeti, NEDA ve diğer kuruluşlar aracılığıyla ulusal ekonomik kalkınma planları yapmaktadır. Bu şekilde ekonomik bağımsızlığını arttırma yolu aramaktadır. 1979 yılında Filipin Hükümeti,ekonomik kalkınmayı engelleyen kapitülasyon anlaşmasını yenilemek yerine Gümrük Vergileri ve Ticareti Genel Anlaşması'nı (GATT) imzaladı.  Filipinler 1995 yılında Dünya Ticaret Örgütü üyesi haline geldi. ABD ve Japonya, Filipinlerin başlıca ticaret ortakları olmaya devam etse de Çin, Singapur, ve diğer Doğu ve Güneydoğu Asya ülkelerinde yeni marketler ortaya çıkmaktadır. Filipinlerin ana ihracatı elektronik teçhizat, tekstil ürünleri, hindistan cevizi ve hindistan cevizi ürünleri, ve çeşitli madenleri (bakır, altın, ve demir cevheri) içermektedir. Ana ithalatı ise makineler, nakliye ekipmanları, yakıt, kimyasallar, kimyasal ürünler ve gıdadır.

 

 

 

 

Siyasal Sistem

Filipinler şimdiye dek üç anayasa ile yönetilmiştir, bunlardan ilki 1935 yılında ABD yönetimi sırasında yürürlüğe konulmuştur. Bu anayasada ABD Anayasası model alınmıştır ve  anayasa,  çift meclisli parlamento birimini, başkan tarafından yönetilen yürütme birimini ve bağımsız yargıyı içermektedir. Başkan Ferdinand E. Marcos emriyle sıkıyönetim döneminde (1972–81), eski anayasa yürürlükten kaldırılmış, yerine yeni bir anayasa getirilmiş ve  (Ocak 1973’te kabul edilmiştir) Filipin yönetimi ABD tarzı başkanlık sisteminden parlamenter sisteme geçmiştir.  Bu anayasa ile başkan devlet başkanı olmuştur, ve yürütme yetkisi başbakan ve bakanlar kuruluna verilmiştir. Nitekim Başkan Marcos, ayrıca başbakan olarak görev almıştır (1981’e kadar). Anayasadaki müteakip yasa değişiklikleri ve tashihler, önceki çift meclisli parlamentoyu tek meclisli parlamentoya dönüştürmüştür; ve başkana parlamentoyu dağıtma ve yasama meclisi üyelerinden bir başbakan atama (1981’den itibaren) dahil geniş yetkiler vermiştir.

1986 yılında Marcos’un düşüşünden sonra 1935 yılındaki anayasaya benzer bir anayasa taslağı oluşturulmuş, Şubat 1987’de yapılan halk oylamasıyla onaylanmıştır. Bu yeni anayasanın temel hükümleri ise, Filipinler Kurultayı olarak adlandırılan çift meclisli parlamentoya geri dönülmesi, Temsilciler Meclisi’nin oluşturulması (yaklaşık 290 üyeyle) ve Senato’nun küçültülmesidir (yaklaşık iki düzine üyeyle). Milletvekillerinin bir kısmı atama ile bir kısmı bölgesel seçimler ile göreve gelirler. Milletvekilleri üç ardışık üçer yıllık dönemden daha fazla hizmet edemezler. Senatörlerin ise büyük çoğunluğu altı senelik iki dönem boyunca görev yapmaktadırlar. Yeni anayasa yönetiminde ilk milletvekili seçimi Mayıs 1987’de yapıldı. Devlet başkanı olan cumhurbaşkanı, yalnızca altı yıllık bir dönem için seçilebilir ve başkan yardımcısı iki ardışık altı yıllık dönem için seçilebilir. Başkan, devletin rutin işlerini yürütmekten sorumlu bakanlıklardan oluşan bakanlar kurulunu atar. Başkanlık atamalarının çoğu eşit sayıda senatör ve temsilciden oluşan Atama Komisyonu’nun onayına tabidir.


 

Gregorio C. Borlaza and Carolina G. Hernandez, Filipinler, Encyclopædia Britannica, inc. 24 Temmuz 2017 (https://www.britannica.com/place/Philippines 19 Eylül 2017)

 




Kurumsal
E-Posta
İnsan
Kaynakları
SKS
FSM
Otomasyon
International Relations
FSM SEM
ALUTEAM
KURAM
FSM
TÜMER
Kariyer
Merkezi